SÓD (Na) – ciąg dalszy

Sód i jego związki (np. kwas solny, soda) mają szerokie zastosowanie w lecznictwie. Powszechnie znana jest tzw. sól gorzka, sól karlsbadzka, która służy do sporządzania leczniczego napoju, także sól Seignett!a. Roztwór wodny kwaśnego węglanu sodu jest środkiem na nadkwasotę. Uspokajająco działa bromek sodu, stosowany przy leczeniu epilepsji i nadwrażliwości nerwowej.

W fizjologi chemicznej, która zajmuje się m.in. rolą biopierwiastków w organizmie, natrafiamy na zjawisko współzależnego, synergicznego współdziałania poszczególnych pierwiastków, które tworzą tzw. dublety (pary) bądź triplety (grupy trzech pierwiastków) Przykładem dubletu są sód i potas, które dla prawidłowego wykonywania swoich funkcji muszą występować we właściwej proporcji, w przeciwnym przypadku, gdy dochodzi do zachwiania ich równowagi, następuje załamanie równowagi biologicznej ustroju, a w konsekwencji tego – choroba. Stąd także znaczenie prawidłowego zestawu produktów spożywczych. To najlepsza droga, by zapewnić organizmowi niezbędne, i w odpowiedniej ilości, składniki mineralne. A oto zestawienie ilustrujące zawartość sodu (Na) i potasu (K.) w niektórych artykułach spożywczych (w mg/lOOg):

Na K. morele 0,5 440 wiśnie 1 400 truskawki 0,7 180 śliwki 0,1 140 jabłka 0,1 68 pszenica 2 450 ryż 0,8 100 fasola sucha 0.9 1300 szpinak 190 790 brokuły 16 400 kalafior 24 400 seler 110 300 kapusta 5 230 sałata 12 140 marchew 31 410 ziemniaki 0,6 410 buraki 110 350 jaja kurze 140 130 mleko krowie 51 140 masło nie solone 5 4 ser biały 320 80 ser „Cheddar’ wołowina wieprzowina kurczę

– 540 130

– 53 380

– 58 260

– 110 250

CHLOR (Cl)

Chlor – obok wapnia, fosforu, magnezu, sodu, potasu i siarki – należy do grupy biopierwiastków zwanych makroelementami, występujących w organizmie ludzkim w ilościach większych niż 0,005 proc. wagi ciała, na które dzienne zapotrzebowanie wynosi powyżej 100 mg.

Chlor jest pierwiastkiem o właściwościach kwasowych, ma postać ciężkiego, zielonożółtego gazu o silnie drażniącym zapachu. Jest trujący. Bardzo aktywny chemicznie. W organizmie człowieka, chlor wespół z.sodem odpowiada za utrzymanie prawidłowego ciśnienia osmotycznego. Działa w formie zjonizowanej, jego anion jest głównym anionem płynów zewnątrzkomórkowych. Spełnia też ważną rolę w utrzymaniu równowagi kwasowo-zasadowej organizmu. W soku żołądkowym służy do wytwarzania kwasu solnego.

Głównym źródłem chloru jest sól, i przy jej odpowiednim spożyciu organizmowi nie grozi niedobór tego pierwiastka. Jego brak może wystąpić przy biegunce, intensywnym poceniu się, wymiotach, zaburzeniach we- wnątrzwydzielniczych. Przy wymiotach oraz w niedrożności odźwiernika lub dwunastnicy występują straty chlorków, zmniejsza się ich stężenie w osoczu, co prowadzi do alkalozy hipochloremicznej. Nadmierna zawartość chlorków we krwi wywołuje – szczególnie u młodych dziewcząt – chlorozę (błędnicę).

Chlor wchodzi w skład niektórych antybiotyków (np. tetracyklina, chloro- mycetyna) i jest składnikiem wielu związków o znaczeniu leczniczym, a szerokie zastosowanie mają: chlorowodór, chlorki, chlorany, chloryny, podchlorany, nadchlorany, woda chlorowa, kwas solny i in.

Właściwości usypiające ma chloral – ciecz o ostrym zapachu: do dezynfekcji i czyszczenia (np. protezy zębowej) służy chloramina: do narkozy służy chloroform stabilizowany dodatkiem 1-proc. alkoholu etylowego: silnie działającym narkotykiem do inhalacji jest chlorek etylu, który z powodu możliwości uszkodzenia narządów miąższowych (serce, wątroba, nerki) może być stosowany jedynie do krótkotrwałej narkozy, natomiast stosowany miejscowo działa chłodząco, np. na skórę, jest używany przy ekstracji zębów i krótkotrwałych zabiegach chirurgicznych: chloronitryna jest antybiotykiem niszczącym bakterie Gram-dodatnie i Gram-ujemne: uspokajająco działa chlorofeazepoksyd, który jest stosowany w przypadkach chorób psychosomatycznych, nerwowych zaburzeń wegetatywnych, zaburzeń trawiennych w jelitach, w dolegliwościach sercowo-naczyniowych, przykrych objawach przedmenstruacyjnych, w depresjach, bezsenności, w chronicznych, pokrzywkowych chorobach skórnych, w urologii, w przypadkach wrażliwości ciśnienia tętniczego na zmiany pogody. Przy ostrych skurczach mięśni stosowany jest chlorodisazon, który powinien dawkować lekarz.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>